Loading...
2.1.10

Sobre a idea da tradución e Good Night, Moon


A tradución é a única maneira que temos os lectores de acceder a títulos que son inalcanzables dada a imposibilidade de dominar máis ca uns pouquiños idiomas. Pero iso tamén comporta unha certa confianza no papel de mediador que o tradutosrxoga necesariamente. Partindo da base de que un bo coñecemento dun idioma non garantiza unha boa tradución, aínda que a facilita, porque a ese coñecemento hai que engadir capacidades literarias, coñecemento do contexto do autor e das circunstancias de creación da obra e, no caso da literatura para os máis pequenos, coñecemento dos seus límites e dos recursos que lles son accesibles (Velaí a literatura popular para aprender algo). Despois podemos comezar a discutir sobre a maior ou menor validez dunha tradución.
Recordo ter visto unha "tradución" dun gran libro de Leo Lionni que afortunadamente nunca chegou a publicarse. Algún tempo despois puiden coñecer a tradución doutro libro, curiosamente do mesmo autor. Era outra pequena traición, pero cun valor literario salientable aínda que desde o meu punto de vista non representase o estilo do autor. Nas amables discusións que tiñamos sobre outras traducións sempre aparecía a cuestión de cal era o papel do traductor. Creo que o traductor non pode crear un estilo propio e transformar o estilo do autor ata feclo irrecoñecible. Alguén ten dereito a converter a sinxeleza das frases de Arnold Lobel nun texto cheo de oracións subordinadas? Francamente creo que non.
Hoxe vin detidamente a tradución que a editorial Corimbo fixo dun libro maravilloso de Margaret Wise, Good Night, Moon (Noutra entrada comentei unha serie de libros clásicos entre os que estaba este, aínda que daquela descoñecía a existencia desta edición). Volvo a certificar que estas versións perden perden algo tan sutilmente importante nun libro para primeiros lectores como a rima orixinal e que aquí o tradutor fixo desaparecer. Noutros textos pode que non tivese grande importancia, pero neste caso, que queda de literatura se desaparece iso? Pódese ter a impresión de estar ante un libro gacilón no que o final onde todos os elementos volven aparecer, perde sentido ou parece unha saída facilona. Desaparece a rima e, sen ela, desaparece o alento poético que se aprecia na lectura orixinal. Xa non estamos a falar de que haxa un trastoque no sentido da historia, senón de que sendo fiel ao que di o texto, eliminouse todo o seu valor literario.

2 comentarios:

  1. No he leído esta traducción, pero conociendo el original, me cuesta imaginar una traducción buena, capaz de recoger la rima, la sencillez y la claridad del original. Solo que como bien dices, si perdemos los valores literarios del libro, ¿para qué lo vamos a traducir? Este ha durado ya varias generaciones porque es un gran libro para mostrar y contar en inglés, y niños y madres (o padres o mediadores en general) lo disfrutan igual hoy que hace treinta y sesenta años. Ahora bien, si al traducir se pierde esa gracia, flaco favor le estamos haciendo; peor aún, es como el perro del hortelano, porque ahora los derechos están reservados...

    ResponderEliminar
  2. Cuando conocí este texto me pareció una maravilla y alguno de los conocidos a los que les enseñé el libro les pareció de difícil traducción; en alguna biblioteca escolar realizaron una actividad de cuentos bilingües pero realizaron una mera transcripción y dejaron la poesía para la lectura en inglés. Eliminar la poética del texto es un atentado.

    ResponderEliminar

 
TOP